Y Llygad Olaf

Y LLYGAD OLAF - STORI ARSWYD YN GYMRAEG A SAESNEG - HORROR STORY IN WELSH AND ENGLISH - BREDEVOORT VAN DEN BERG

Ar yr arfordir anghynnes, nid cyrff sy'n cael eu poeri'n ôl o'r môr bellach. Llygaid. Mae Elsa Kriel yn gwylio wrth i hen geidwad y goleudy, ei hewythr Frik, wneud darganfyddiad dychrynllyd yn y tywod llaith: un llygad, yn disgleirio fel copr wedi heneiddio. Llygad ei wraig ydyw, a gollwyd i'r tonnau ddeugain mlynedd yn ôl. Ond nid llygad marw yw hwn. Mae'n effro. Ac nid ar Frik y mae'n edrych, ond drwyddo, â'i sylw'n sefydlog ac annaturiol ar Elsa.

On the hostile coastline, the sea no longer spits back bodies. It spits back eyes. Elsa Kriel watches as the old lighthouse keeper, her Uncle Frik, makes a terrifying discovery in the damp sand: a single eye, gleaming like aged copper. It is his wife's eye, lost to the waves forty years ago. But this is not a dead eye. It is awake. And it is not looking at Frik, but through him, its attention fixed unnaturally on Elsa.

Dyma ddechrau llithriad araf i fyd lle mae realiti'n dadfeilio. Mae'r llygad yn gwrthod cael ei waredu, yn dychwelyd dro ar ôl tro, bob amser yn wlyb, bob amser yn gwylio. Mae atgofion nad ydynt yn eiddo iddi, cyffyrddiad sidan oer, blas halen ar y tafod, pwysau llethol dyfnder dywyll, yn treiddio i feddwl Elsa. O'r llanw daw ôl-traed bach, noeth, yn arwain at ei drws cyn diflannu heb esboniad.

This is the beginning of a slow slide into a world where reality begins to break down. The eye refuses to be destroyed, returning again and again, always wet, always watching. Memories that do not belong to her, the touch of cold silk, the taste of salt, the crushing pressure of dark water, force their way into Elsa's mind. From the tide come small, bare footprints, leading to her door before vanishing without explanation.

"Nid oedd y môr yn poeri cyrff rhagor. Llygaid oedd yn cael eu poeri.

The sea no longer spat out corpses. It spat out eyes.

Gorweddent ar y traeth fel perlau gwlyb, yn disgleirio yn y cyfnos. Safai Elsa Kriel a'i dwylo wedi'u gwthio'n ddwfn i bocedi ei siaced. Dywedasai ei thad, gŵr a hwyliodd y môr am hanner can mlynedd, fod gan y cefnfor gof.

They lay on the beach like wet pearls, glistening in the twilight. Elsa Kriel stood with her hands shoved deep into her jacket pockets. Her father, a man who had sailed the sea for fifty years, had said the ocean had a memory.

Torrodd sgrech trwy ru'r tonnau. Nid sgrech o ddychryn. Un o adnabod.

A shriek cut through the rumble of the breakers. Not a shriek of fright. One of recognition.

Trodd Elsa. Yr oedd Ewythr Frik, hen geidwad y goleudy y deuai ei feddwl ac yr âi fel y llanw, ar ei liniau yn y tywod llaith. Yn ei ddwylo wedi'u troi i fyny, fel offrwm, gorweddai llygad. Lliw copr oedd yr iris, yn frith o aur.

Elsa turned. Uncle Frik, the old lighthouse keeper whose mind came and went like the tide, knelt in the damp sand. In his upturned hands, like an offering, lay an eye. The iris was the color of copper, speckled with gold.

"Annette," sibrydodd. Ei wraig. A gollwyd yn y môr ddeugain mlynedd yn ôl. Ni ddaethpwyd o hyd i'w chorff erioed.

"Annette," he whispered. His wife. Lost at sea forty years ago. Her body never found.

Neshaodd Elsa. Nid oedd y llygad yn nwylo Ewythr Frik yn edrych i fyny arno ef. Edrychai arni hi. Culhaodd y cannwyll, du ac anfeidrol, i bigyn nodwydd. Teimlai Elsa iddo ganolbwyntio. Ar ei hwyneb.

Elsa stepped closer. The eye in Uncle Frik's hands did not look up at him. It looked at her. The pupil, black and infinite, narrowed to a pinprick. Elsa felt it focus. On her face."