Mustafa Kemalin Agzindan Vahidettin

Atatürkün gercek hatiralarini, onun en yakin calisma arkadasi ve sirdasi Falih Rifki Atay kaleme almis ve Atatürkün izni ile 1926 yilinda Hakimiyet-i Milliye Gazetesinde yayinlatmistir. Atatürkün Vahidettin hakkindaki düsünceleri ve yorumlari en gercek haliyle bu hatiralardadir. Falih Rifki Atay bu hatiralarla ilgili sunlari kaydetmektedir. Izmire giren Mustafa Kemal, Izmirde Yakup Kadri ile beni kabul ettigi vakit, anlatis kuvvetine hayran kalmistim. Konusma sanatini en iyi bilenlerden biri idi. Uzun yillar boyunca hemen hemen bütün hatiralarini dinlemek bahtiyarligini kazandim. Her aksam iki saat o konusur, ben not tutardim; ertesi gün bu notlara biraz düzen vererek okur, bir itirazi yoksa yayinlardik. Hatiralar üc kisim olacakti; Dünya Harbine ait olanlar, mütareke sirasinda Istanbuldaki faaliyetlere ait olanlar, nihayet Kuvay-i Milliye devrine ait olanlar. Ilk yazi 1926 Martnin 13ünde cikti. 32 parcalik bu seride Mustafa Kemal harp politikasi hakkindaki tenkitlerini, gerek Türk gerek Alman Kumandanlari ile münakasalarini, Vahidettinle beraber, Kayzerin genel karargahina gidisini hikaye eder. Hatiralarda bircok isimler gectigi icin ve bu isimler arasinda yabanci devlet reisleri de bulundugu icin, bu yazilarin iceride ve disarida yankilar uyandirmamasina ihtimal yoktur. Bizim elimizde bulunan notlar mütareke esnasinda Adanadan Istanbula gelisi ile Samsuna ayak basisi arasindaki devrin hatiralaridir. Mustafa Kemali Istanbuldan ayrilarak Anadoluya gelmeye ve Türk tarihinin baslica büyük hareketlerinden birine baslatmaya sevk eden sebepler bu hatiralardan anlasilmaktadir.