Dua të jetoj

Dua të jetoj rrëfen historinë e vërtetë të Bajames dhe djalit të saj të vogël, Kudretit, të cilët bien viktimë e dënimeve kolektive të regjimit komunist shqiptar. Libri nis me atmosferën e një kampi refugjatësh në Trieste, ku autori ndesh Bajamen dhe dëgjon prej saj historinë që e shoqëron gjithë veprën. Përmes kujtimeve të saj, lexuesi futet në botën e errët të pas Luftës së Dytë Botërore, kur instalimi i komunizmit solli ndëshkime masive, internime dhe zhdukje të qëndrueshme të të drejtave njerëzore. Shtëpia e Bajames shndërrohet papritur në skenën ku shteti e rrëmben atë me djalin e vogël, duke i dërguar drejt një të panjohure të frikshme.

Pjesa qendrore e librit përshkruan jetën e saj në kampin e internimit: punën e rëndë në kanale, urinë, fyerjet, kushtet çnjerëzore dhe mbijetesën fizike e shpirtërore. Megjithë errësirën, aty dalin edhe ndriçime njerëzore-solidariteti mes grave, kujdesi për fëmijët, miqësitë që krijohen mes njerëzve që ndajnë të njëjtin fat. Rrëfimet e Bajames dhe të shoqeve të saj shpalosin dhimbjen, sakrificën dhe forcën e grave shqiptare, të cilat, pavarësisht dhunës së sistemit, ruajnë dinjitetin dhe shpresën.

Vepra është një dëshmi e fuqishme për mizoritë e komunizmit, për vuajtjet e atyre që u internuan pa faj dhe për qëndresën e tyre të heshtur. Përmes historisë së Bajames, autori ndërton një memorial të kujtesës kolektive, duke treguar se si dashuria për fëmijët, besimi në Zot dhe ndihma e ndërsjellë i mbajtën të gjallë shumë njerëz në një realitet që synonte t'i zhdukte shpirtërisht. Libri është një homazh për ata që vuajtën, për ata që mbijetuan dhe për ata që nuk u kthyen kurrë.

____________

"Një realitet i hidhur përcjellë bukur emocionalisht. Edhe pse frika instinktive e nënë Bajames për të panjohurën ishte e madhe, po ashtu boshllëku shpirtëror i saj nga zhgënjimet dhe fatkeqësitë e jetës, ajo prapë e deshi fort jetën, u kap fort pas litarit të besimit në Allah dhe arriti të triumfojë e ta sfidojë fatin e saj. Ajo nuk dha dorëheqje nga jeta. Emocionet në këtë libër përcillen në mënyrë të drejtpërdrejt te lexuesi. Autori ka ditur të prekë temën e fatit të njeriut të ndodhur në udhëkryqin e asaj kohe dhe të duket sikur nënë Bajamja në çdo rresht përcjellë mesazhin që pavarësisht gjithçkaje nuk donte të binte pre e vdekjes së pangopur." - Enkelejda Murataj

"Në të vërtetë m'u duk sikur po shihja film, aq shumë e përjetova dramën e kësaj gruaje dhe mendova që me këtë libër autori, Hoxha i nderuar, do ta mbajë të gjallë figurën e saj si rreze shprese dhe fanar ndriçues për mënyrën si ka ditur që këtë përjetim ta përcjellë artistikisht, pa i humbur asgjë anës jetësore reale." - Ermira Pashaj

"Një rrëfim i bukur mundi dhe përjetësim i mpleksur nëpërmjet forcës, guximit dhe besimit të shkruar nga Burhan al-Din Fili, një nga shkrimtarët më të talentuar bashkëkohor. E vlerësoj shumë dhe ua këshilloj të gjithëve këtë kontribut të mrekullueshëm në fushën e artit dhe letërsisë." - Flamur Vehapi, autor i librit Ertugrul Ghazi: A Very Short Biography